Business

Andere videotheken stallen de filmhoezen uit op de toonbank, als een tentoonstelling. Bijna elke klant loopt als eerste naar de dagfilms om te kijken welke bollywood movie nieuw zijn binnengekomen. Sommige klanten weten precies wat ze willen. Zij brengen zelf lijsten met filmtitels mee, van het internet gehaald en uitgeprint. Andere klanten komen minder voorbereid binnen en vragen in de winkel om advies. Ze gaan ervan uit dat het bedienende personeel alle films gezien heeft. De eigenaars laten niet blijken dat ze zelf zelden een Indiase film kijken en voorzien de klanten doortastend van professioneel advies. Natuurlijk weten ze wel iets over de inhoud van de films, onder andere dankzij de verhalen van hun klanten. Bij specifieke vragen is er altijd wel iemand in de buurt die er meer van weet. In Govinda Videotheek is er één personeelslid dat filmfan is, en dat vaak ingeschakeld wordt om klanten te informeren. In Ram’s Videotheek helpt de moeder van de eigenaar in de winkel, die in haar vrije tijd graag naar Indiase soaps en films kijkt. Op een drukke zaterdagmiddag verdringen de jongeren ik voor de koptelefoons. Giechelende vriendinnengroepjes en stoer geklede jongens komen dan de allernieuwste cd’s beluisteren. Bijna de helft van klanten is jeugdig. Bij Ram’s Videotheek was veertig procent van klanten jonger dan dertig jaar oud, bij Govinda vijftig procent. Ongeveer de helft van hen was jonger dan achttien jaar. Echter, een deel de jongeren komt alleen maar binnen om informatie in te winnen Hindoestaanse dansfeesten in het weekend.

De videotheken zijn het belangrijkste verkooppunt voor de toegangskaarten. ‘Hindoestanen zijn een danspubliek’, zei discjockey Cynthia Kishoenda-jal. ‘Dansen zit ze in het bloed.’ Soortgelijke uitspraken heb ik vaak gehoord. Naast filmvoorstellingen en videotheken vormen de vele dansgelegenheden in Den Haag dan ook een belangrijk aspect van de Bollywood movie. Elk weekend zijn er feesten, concerten, missverkiezingen, shows of theatervoorstellingen te bezoeken. In het trouwseizoen (mei tot november) zijn de bruiloften grote publiekstrekkers met gratis toegang, lekker eten en een populaire band. Regelmatig zijn er shows van Indiase acteurs of muzikanten, of van Indiase muzikanten uit Engeland. Niet alleen jongeren maar ook sommige ouderen participeren in het Hindoestaanse uitgaanscircuit, soms tot diep in de nacht vergezeld van hun kinderen. Belangrijk is hier om een verschil te maken tussen ‘Surinaamse feesten’ en ‘Hindoestaanse feesten’. Surinaamse feesten zoals de Good Times Porties worden bezocht door alle soorten jongeren met een Surinaamse achtergrond, en daarnaast ook door een handjevol Marokkanen en ‘Nederlanders’. Op zulke feesten kan het gebeuren dat een MC de zaal toeroept: ‘Yo, alle Javanen handjes in de lucht! Yo, en nu alle Hindoestanen!’ Deze feesten zou ik niet tot de Bollywood movie scene rekenen. Bollywood is er nauwelijks aan de orde. Er wordt helemaal geen Indiase filmmuziek gedraaid, en weinig muziek van lokale Hindoestaanse artiesten. Caribische ritmes en westerse popmuziek overheersen. Daarnaast zijn er Hindoestaanse feesten waar Hindoestanen onder elkaar zijn. Als hier blanke Nederlanders of Creolen aanwezig zijn, zijn ze ofwel aangetrouwde familieleden van Hindoestanen, ofwel barpersoneel, ofwel mensen met een professionele interesse zoals reporters en fotografen.

Het verwerken van gietbetonspecie geschiedde het eerst in Amerika, waar tot de eerste toepassingen behoorden de gietvloer van het op 15 Augustus 1914 geopende Panamakanaal. Andere landen namen deze wijze van verwerken van betonspecie reeds spoedig over. Het is te begrijpen, dat het verwerken van gietbetonspecie onmiddellijk algemene belangstelling kreeg als gevolg van de omstandigheid, dat door het gebruiken van veel water, gietbetonspecie sneller en met minder kosten kan worden verwerkt, dan bij stampbetonspecie of bij plastische betonspecie mogelijk is. Dit was zo verleidelijk, dat vooral in de eerste jaren te weinig aandacht werd geschonken aan de gevaren, welke het vervaardigen van gietbeton kan hebben en aan de vereisten, waaraan deze vervaardiging moet voldoen, om deze gevaren te kunnen ondervangen. Te veel werd vergeten, dat door een groot watergehalte in de betonspecie de vastheid van het beton kleiner wordt. Door een zorgvuldige gradering van de toeslagmaterialen kan aan dit nadeel enigszins worden tegemoet gekomen. Een hoger watergehalte vraagt ook een groter cementgehalte, hetgeen meer kosten medebrengt. Bovendien wordt door veel water de kans op ontmenging van de betonspecie vergroot. Wordt de betonspecie in het werk gebracht door middel van gietgoten, dan moet, om ontmenging van de betonspecie tegen te gaan, de helling van de gietgoten nauwkeurig worden vastgesteld in overeenstemming met de samenstelling van de betonspecie. In den regel zal deze helling, welke niet kleiner mag zijn dan 1:3, 20 tot 30 graden bedragen.

Ten slotte werd meer algemeen ingezien, dat de nadelen, welke het verwerken van gietbetonspecie kan hebben, voor een groot deel kunnen worden ondervangen, wanneer cement van de beste hoedanigheid en toeslag van de vereiste, gemengde korrelgrootten in de juiste onderlinge mengverhouding worden verwerkt en het watergehalte van de betonspecie, in overeenstemming met den aard van het werk en met de samenstelling van de betonspecie, niet groter wordt genomen, dan nodig is om een regelmatige afvloeiing van de betonspecie door de gietgoten te verzekeren. Gemiddeld kan het watergehalte van gietbetonspecie worden gesteld op 10 tot 13 gewichtspercenten van het droge mengsel van cement en toeslagmaterialen. Dat bij het verwerken van gietbetonspecie een grote zijdelingse druk wordt uitgeoefend op de bekistingen, werd door verschillende onderzoekingen vastgesteld. Het samenstellen en het verwerken van gietbetonspecie vereisen veel zorg en vakkennis. Deze werkwijze blijft gevaarlijk, wanneer zij door niet volledig ter zake kundige in het wilde weg wordt toegepast, zonder dat hierbij de betontechnische grondslagen worden behartigd, waarop het maken van gietbeton moet berusten. In het jaar 1928 werden in Duitsland de eerste proeven genomen met het in het werk brengen van betonspecie door middel van een zuigperspomp en buisleidingen, waarmede de betonspecie over een hoogte van 15 m kon worden opgevoerd . Deze eerste constructie van de betonpomp werd verbeterd op grond van de bij de proeven opgedane ervaringen. Daarna werd de betonpomp o.m. in de jaren 1928 en 1929 gebruikt bij den bouw van het Deutsche Haus te Flensburg.